Lato dopiero się zaczęło, ale ekstremalne upały już dają się we znaki. To czas, w którym należy szczególnie zadbać o picie odpowiedniej ilości płynów. Dotyczy to każdego, ale przede wszystkim osób starszych, które bardziej niż inne narażone są na odwodnienie i niebezpieczne konsekwencje tego stanu. Ile wody powinien pić senior i jak go do tego zachęcić? W jaki sposób może w tym dopomóc Dom Opieki Ambrozja?
Czemu prawidłowe nawodnienie organizmu jest istotne dla zdrowia?
Ludzki organizm w około 60-70% składa się z wody. Jako substancja, która znajduje się we wszystkich komórkach i tkankach, jest niezbędna do prawidłowego przebiegu większości procesów życiowych, m.in. transportu tlenu i substancji odżywczych czy regulacji temperatury. Wodę tracimy nieustannie z moczem, potem, wydychanym powietrzem, dlatego jej zasoby muszą być na bieżąco uzupełniane.
Skutki odwodnienia, o które nietrudno w upale, są bardzo niebezpieczne. Nawet utrata 2% ilości wody w stosunku do masy ciała powoduje spadek wydolności organizmu, bóle głowy, senność. Z biegiem czasu niedobory płynów mogą prowadzić do duszności, udaru cieplnego czy niewydolności krążeniowej. Odwodnienie powyżej 20% masy ciała skutkuje nieodwracalnym uszkodzeniem poszczególnych organów, a nawet śmiercią.
Nietrudno wyobrazić sobie, jak niebezpieczne jest odwodnienie u seniorów, którzy zwykle zmagają się z wieloma dolegliwościami. Co więcej, z wiekiem procesy zachodzące w organizmie w naturalny sposób stają się mniej wydajne. Dlatego niedobory wody u starszych osób przynoszą negatywne skutki znacznie szybciej niż u młodszych, zdrowych ludzi.
Dlaczego seniorzy są bardziej niż inni narażeni na odwodnienie?
Wyższe ryzyko odwodnienia wiąże się nie tylko z zaawansowanym wiekiem i nieuchronnie związanymi z nim fizjologicznymi zmianami. Niedobory wody wynikają też ze stylu życia wielu seniorów:
- niskiej aktywności ruchowej,
- nieregularnych, źle zbilansowanych posiłków,
- sięgania po odwadniające płyny (np. wspomnianą już kawę),
- zażywania dużej ilości farmaceutyków,
- świadomego ograniczania picia, np. w związku z dyskomfortem przy korzystaniu z toalety.
Co równie istotne, z wiekiem spada wrażliwość znajdującego się w mózgu ośrodka, który alarmuje o potrzebie napicia się poprzez uczucie pragnienia. U seniorów pojawia się ono zwykle dopiero wówczas, gdy niedobór płynów zaczyna zagrażać zdrowiu.
Ile wody dziennie powinien wypijać senior?
Prawidłowe nawodnienie organizmu jest kwestią indywidualną – uzależnioną od płci, masy ciała, poziomu aktywności fizycznej i wielu innych czynników. Za średnie wartości uznaje się dzienną podaż 2,5 l wody dla mężczyzn, a 2 l wody dla kobiet. Można też przyjąć precyzyjniejsze założenie, zgodnie z którym codziennie należy wypijać około 30-35 ml wody na każdy kilogram masy ciała.
Najlepiej zaspokajającym potrzeby organizmu napojem jest właśnie woda, choć w bilansie płynów uwzględnia się także zupy, napary ziołowe, mleko i przetwory mleczne (np. maślankę), owoce, warzywa. Jednocześnie niektóre napoje (np. kawa, alkohole) mają właściwości odwadniające, ponieważ są silnie moczopędne.
Jak zadbać o prawidłowe nawodnienie seniorów podczas upałów?
Najlepszym sposobem na prawidłowe nawodnienie organizmu jest regularne picie niewielkich porcji wody. Wskazany jest wybór wody średniozmineralizowanej, niskosodowej (o ile lekarz nie zaleci inaczej) – taka woda dodatkowo dostarcza niezbędnych dla zdrowia pierwiastków, co jest szczególnie istotne właśnie w czasie upałów, czyli przy intensywniejszym niż zazwyczaj wydalaniu wraz z potem takich substancji, jak potas czy wapń.
Starsze osoby powinny wyrobić sobie nawyk regularnego picia, niezależnie od temperatury otoczenia czy odczuwanego pragnienia. Aktywni, samodzielni seniorzy mogą zawsze mieć przy sobie butelkę wody, a w domu poustawiać napoje w wielu miejscach – przy łóżku, koło telewizora… Znacznie trudniej zadbać o odpowiednią podaż płynów u osób, które wymagają opieki – z demencją, ograniczoną mobilnością itp. Nie tylko należy przypominać im o potrzebie picia, ale też nierzadko przełamywać ich niechęć do przyjmowania napojów.
Jak zapobiegać odwodnieniu u seniorów niesamodzielnych, zwłaszcza w okresach zwiększonego zapotrzebowania na wodę, do jakich należą letnie upały? Niestety, jedynym sposobem jest otoczenie osoby starszej całodobową opieką. W jej przypadku niedobory płynów mogą być tragiczne w skutkach – według statystyk to właśnie one są jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji starszych osób. Dlatego jeśli nie są Państwo w stanie zapewnić swoim bliskim towarzystwa przez całą dobę, gorąco zachęcamy do skorzystania z oferty Domu Opieki Ambrozja!