Prawidłowo zbilansowana dieta potrzebna jest każdemu – niezależnie od wieku. Szczególną wagę należy przykładać do żywienia osób starszych, ponieważ gorzej niż młodzi, zdrowi ludzie znoszą niedobory pokarmowe. Niestety, u seniorów – z różnych względów – występują one dość często. W Domu Opieki Ambrozja posiłki dla osób starszych komponujemy z najwyższą starannością.
Dlaczego zdrowa dieta dla osób starszych ma szczególne znaczenie?
Choć zasady zbilansowanej diety dla seniora nie różnią się znacznie od tych, którymi trzeba kierować się w przypadku młodszych osób, prawidłowemu żywieniu w zaawansowanym wieku należy poświęcić więcej uwagi. Starsi ludzie zwykle zmagają się z różnymi chorobami, mają obniżoną odporność, a co najmniej – z racji wieku – znajdują się w grupie silnego ryzyka zachorowań.
Jednocześnie u seniorów dochodzi do związanych z wiekiem zmian w układzie pokarmowym, takich jak:
- braki w uzębieniu utrudniające gryzienie,
- zanik komórek wydzielniczych gruczołów ślinowych,
- zmniejszenie liczby kubków smakowych,
- pogorszenie wchłaniania składników odżywczych (np. niektórych witamin),
- zmiany w składzie mikroflory bakteryjnej,
- zaburzenia trawienia niektórych substancji (np. laktozy).
W konsekwencji seniorzy mogą odczuwać mniejsze łaknienie niż wynika to z ich zapotrzebowania na substancje odżywcze. Co więcej, tracą przyjemność z jedzenia, a nierzadko też zniechęcają się ze względu na towarzyszące mu dolegliwości. Dodatkowo utrzymanie regularnej, zdrowej diety mogą utrudniać seniorom problemy z pamięcią oraz ograniczona mobilność i samodzielność.
U seniorów często dochodzi do niedożywienia, które prowadzi do utraty siły i masy mięśniowej, pogarsza ogólny stan zdrowia, co z kolei jeszcze bardziej obniża apetyt, powodując efekt błędnego koła. Dlatego niezwykle ważne jest, aby członkowie rodziny kontrolowali jadłospis starszych osób i towarzyszyli im w komponowaniu diety wspierającej sprawność i energię.
Jak powinna wyglądać dieta seniora?
Trudno opisać przykładowy jadłospis dla seniora, ponieważ każdy – zwłaszcza w zaawansowanym wieku – ma nieco inne potrzeby i preferencje. Inaczej powinna się żywić osoba aktywna, a inaczej unieruchomiona. Przy cukrzycy dieta seniora wymagać będzie restrykcji, które nie są konieczne w przypadku pacjenta z niedokrwistością. Przy komponowaniu jadłospisu, zwłaszcza dla osób ze szczególnymi potrzebami żywieniowymi, trzeba wykazać się dozą ostrożności. Istnieją jednak ogólne zasady żywienia, które sprawdzają się w większości przypadków.
Niezależnie od wieku i stanu zdrowia istotne jest regularne spożywanie 3-5 posiłków dziennie o wartości kalorycznej adekwatnej do zapotrzebowania energetycznego. Połowę codziennego jadłospisu powinny stanowić warzywa i owoce – warto jeść je do każdego posiłku i jako przekąski pomiędzy głównymi daniami. Warzywa i owoce są źródłem witamin, minerałów, przeciwutleniaczy oraz błonnika pokarmowego. Ze względu na powszechne w wieku senioralnym problemy z gryzieniem warzywa mogą być ugotowane i rozdrobnione, np. w postaci zup kremów.
Około ¼ diety seniora powinny stanowić produkty zbożowe (najlepiej pełnoziarniste), które dostarczają energii i wielu niezbędnych organizmowi składników. Nieoceniona jest także w diecie seniora rola białka, którego źródła to ostatnia ćwiartka talerza zdrowego żywienia. Dostarczają substancji budulcowych dla tkanek (np. wzmacniają kości). Seniorzy powinni jednak zastępować mleko produktami bezlaktozowymi (kefirem, jogurtem), a zamiast potencjalnie kancerogennego i tłustego czerwonego mięsa sięgać po ryby morskie – źródło witaminy D i nienasyconych kwasów tłuszczowych wspierających m.in. pracę mózgu. Warto pamiętać, że białko występuje też w świecie roślinnym, np. w strączkach, orzechach.
Jak wygląda dieta dla seniora w domu opieki?
Wyżej przedstawiona odpowiedź na pytanie, co powinien jeść senior, jest bardzo ogólna. W praktyce komponowanie diety wymaga uwzględnienia wielu czynników, np. ograniczenia podaży soli czy zapewnienia odpowiedniego nawodnienia. Fakt, że sposób odżywiania ma ścisły związek z chorobami wieku podeszłego, dodatkowo komplikuje kwestię prawidłowego zbilansowania jadłospisu starszej osoby. Dlatego zdecydowanie warto skorzystać z porady dietetyka. Co więcej, osoba niesamodzielna lub niezdolna do w pełni racjonalnego kontrolowania swojej diety, powinna być pod stałą, codzienną opieką.
Zdrowy sposób żywienia mają zapewniony pensjonariusze Domu Opieki Ambrozja. Doskonale zdajemy sobie sprawę ze znaczenia diety w podeszłym wieku i dbamy o to, by nasi podopieczni regularnie jedli prawidło zbilansowane posiłki. Uwzględniamy przy tym indywidualne, podyktowane stanem zdrowia potrzeby mieszkańców naszej placówki. Nad jadłospisem każdej z osób czuwa doświadczony dietetyk. A ponieważ wiemy, że jedzenie musi być przyjemnością, staramy się także – w granicach rozsądku – planować posiłki pod kątem upodobań seniorów. Urozmaicone, kolorowe, smaczne i odpowiednio przyrządzone dania to niezawodna zachęta do utrzymania zdrowej diety!